Την Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2016, μετά από μακρά ασθένεια, o φίλος μας, μέντορας και εξαιρετικός ιατρός, γηρίατρος και ερευνητής, ο Καθηγητής Αναστάσιος Δοντάς απεβίωσε σε ηλικία 95 ετών. Στην κηδεία του στο 1ο νεκροταφείο της Αθήνας, το Σάββατο 8 Οκτωβρίου, έγινε αναφορά στη μακρόχρονη στήριξή του στην Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία. Όμως, πολλά περισσότερα είναι αυτά που πρέπει να ειπωθούν γι’ αυτό τον άνθρωπο και ιατρό που υπήρξε ο στυλοβάτης της ανάπτυξης των ιατρικών γνώσεων και της εν γένει υποστήριξης των ηλικιωμένων ατόμων στην Ελλάδα.

Ο Καθηγητής Δοντάς μετά τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα των ΗΠΑ και αφού επέστρεψε άρχισε να εργάζεται και να ερευνά τις διαφορές του επιπέδου της υγείας και του προσδόκιμου ζωής μεταξύ των χωρών αλλά και των παραγόντων που τους επηρεάζουν. Το μακροχρόνιο αυτό ενδιαφέρον και η έρευνα πάνω στη μεσογειακή διατροφή (Η Μελέτη των Επτά Χωρών) τον ανέδειξαν σε έναν επιστήμονα με γνώση των διαφορών ανάμεσα στους πληθυσμούς όσον αφορά στη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα. Λιγότερο γνωστός, αλλά εξίσου σημαντικός ήταν ο ρόλος του στην πρωτοποριακή κοινωνικο-ιατρική έρευνα του WHO «Οι ηλικιωμένοι σε Έντεκα Χώρες και η εξαετής παρακολούθηση του δείγματος της Ελληνικής υπαίθρου» με σημαντικά ευρήματα στα θέματα ποιότητας ζωής. Εστίασε εξάλλου στους ηλικιωμένους κατανοώντας τους πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία, την ευημερία και τη θνησιμότητα.

Συνεργάστηκε με την Έφη Γεωργιάδη στο τέλος της δεκαετίας του ’70 για τη δημιουργία των Κοινοτικών Κέντρων Ανοιχτής Φροντίδας για τους Ηλικιωμένους, τα οποία μετά από διάφορες πιλοτικές προσπάθειες αποτέλεσαν τα γνωστά σε όλους ΚΑΠΗ, που τώρα έχουν δημιουργηθεί και ακμάζουν σε κάθε περιοχή και σχεδόν σε όλες τις τοπικές Αρχές της χώρας, παρά τις περικοπές που έχουν γίνει στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας.

Συνειδητοποίησε ότι η προαγωγή της υγείας και η πρόληψη πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της καλής ιατρικής και της φροντίδας. Το 1977, μαζί με άλλους διακεκριμένους επιστήμονες από το χώρο της Υγείας και της Κοινωνικής Πρόνοιας, αποτέλεσε ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας, την οποία υπηρέτησε ως Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. για πολλά χρόνια. Η πρώτη ιδρυτική συνάντηση της Εταιρείας πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του, στην οδό Αφροδίτης 9 στην Αθήνα, τη Μεγάλη Παρασκευή του 1977, όπου και ενθάρρυνε πολλούς από εμάς να εστιάσουμε στους ηλικιωμένους ως πεδίο επιστημονικής έρευνας, ορθών πρακτικών αλλά και γενικότερου ενδιαφέροντος.

Με την ευφυΐα του, το χιούμορ και το ερευνητικό του πνεύμα, ήταν ανοιχτός σε όλους εκείνους που ήθελαν όχι μόνο να επιτύχουν καλύτερη υγεία στην τρίτη ηλικία μέσω κατάλληλων ιατρικών θεραπειών, αλλά και να κατανοήσουν τι ακριβώς θα μπορούσαν να κάνουν οι κοινότητες και οι κοινωνίες ώστε να βελτιώσουν την υγεία και την ευημερία των ηλικιωμένων. Όλοι μας τον ακούγαμε να μιλάει με σαφήνεια και βαθιά γνώση απευθυνόμενος σε νέους επιστήμονες σε ιατρικά επιστημονικά συνέδρια. Όμως ταυτόχρονα είχε και την ικανότητα και το ταλέντο να προσεγγίζει το ευρύ κοινό και να περνάει τα μηνύματά του σχετικά με το τι μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της καλής υγείας και να βοηθήσει στα «υγιή» γηρατειά.

Ο Καθηγητής Αναστάσιος Δοντάς υπήρξε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ένας ευγενής και προσηνής άνθρωπος με βαθιά επιστημονική γνώση και αφοσίωση στο έργο της ζωής του, που ήταν η πρόοδος των γνώσεων στη Γεροντολογία και Γηριατρική στη χώρα μας αλλά και ευρύτερα και ενέπνευσε την αγάπη προς τους ηλικιωμένους στους συνεργάτες, τους συναδέλφους, τους φίλους και την οικογένειά του.

Τα μέλη της Ε.Γ.Γ.Ε. εκφράζουμε τα συλλυπητήριά μας στην οικογένεια και τους φίλους του και υποσχόμαστε ότι θα προσπαθήσουμε να στηρίξουμε το έργο ζωής που μας παρέδωσε.

«Το γήρας δεν είναι θέμα για θλίψη. Είναι θέμα για ευγνωμοσύνη, αν έχουμε αφήσει πίσω το έργο μας ολοκληρωμένο». Thomas Carlyle

Ο Τάσος Δοντάς άφησε πίσω του σημαντικό επιστημονικό έργο και βαριά ηθική κληρονομιά. Εμείς πρέπει να τη συνεχίσουμε.

Για όσους επιθυμούν να προσφέρουν στη μνήμη του, η οικογένεια Δοντά προτείνει να δοθούν δωρεές για την ενίσχυση του έργου της Ελληνικής Γεροντολογικής και Γηριατρικής Εταιρείας στον ακόλουθο λογαριασμό της Εταιρείας στην Τράπεζα Πειραιώς:

IBAN: GR0801720290005029076558562